CHANGE: Chambers - Energy - SMEs Izby gospodarcze promują inteligentną energię w małych i średnich przedsiębiorstwach

Prezentacja projektu
Koordynator krajowy projektu
Krajowa Izba Gospodarcza
Katarzyna Grzejszczyk

tel.: 022 6309628
Inteligentna energia

Przewodnik po efektywności


Wprowadzenie do efektywności energetycznej opracowanie na podstawie wykładu prof. Tadeusza Skoczkowskiego Prezesa Krajowej Agencji Poszanowania Energii na krajowym szkoleniu kadr izbowych w KIG, Warszawa 17 lutego 2009r.


Energia stała się przedmiotem wielkiej polityki, gdzie w grę wchodzą ogromne pieniądze. Jednak nie będzie efektów żadnej polityki – tej na poziomie europejskim jak i na poziomie kraju – bez armii ludzi, którzy będą tę politykę realizować. Dlatego izby gospodarcze, angażując się w tę tematykę mają tak ważną rolę do spełnienia w środowisku przedsiębiorców, w którym świadomość konieczności racjonalnego użytkowania energii będzie zapewniać firmom przewagę rynkową przez wiele następnych lat.

Za największą barierę dla poprawy efektywności energetycznej Profesor uznał samych użytkowników energii, bowiem właśnie wśród nich panował dotąd brak świadomości, że z energią można coś zrobić, oprócz płacenia rachunków. Tymczasem korzystanie z energii staje się elementem kultury korporacyjnej jak i kultury życia. Podobnie jak z ochroną środowiska - dzisiaj nikt już nie dyskutuje, czy należy budować oczyszczalnie ścieków. W „starej” Europie już dawno obecne jest przekonanie, którego wciąż brakuje w Polsce, że to my sami decydujemy o naszym sposobie użytkowania energii i, chociaż nie do końca mamy wpływ na koszty energii, to rachunki jakie płacimy powinny być najniższe z możliwych i wynikać m.in. z dobrej organizacji rynku. Jednocześnie efektywność energetyczna nie polega stricte na oszczędzaniu i takie jej pojmowanie jest błędem. Polega na zmianie zachowań, które pozwalają, przy posiadaniu komfortu korzystania z energii, na bardziej racjonalne jej zużywanie.

prof. Tadeusz Skoczkowski Prezes Krajowej Agencji Poszanowania Energii
prof. Tadeusz Skoczkowski Prezes Krajowej Agencji Poszanowania Energii na krajowym szkoleniu kadr izbowych w KIG, Warszawa 17 lutego 2009r.

Profesor, oprócz zmian w świadomości, podkreślił znaczenie nowych technologii dla wzrostu efektywności wykorzystania energii. Na przykładzie zwykłych żarówek, które są wycofywane z rynku UE pokazał, iż należy oczekiwać, że z Europy znikną wkrótce klasyczne źródła energii i będą obowiązywały źródła energooszczędne. Będzie to wynik rewolucji technologicznej takiej, jaka obecnie ma miejsce w przemyśle oświetleniowym.

Prezes KAPE zwrócił też uwagę na rolę, jaką zacznie odgrywać w przyszłości rynek usług energetycznych. W cenie energii nad samym kosztem jej wytworzenia przeważał będzie koszt usługi energetycznej. Rozwijać się będą w Polsce przedsiębiorstwa usług energetycznych – np. firm typu ESCO, zwłaszcza po wejściu w życie ustawy o efektywności energetycznej wprowadzającej tzw. białe certyfikaty za działania ograniczające zużycie energii.

Aby zwrócić uwagę na wzrost znaczenia kwestii efektywności energetycznej w Unii Europejskiej, Profesor omówił uwarunkowania polityki wspólnotowej i główne akty prawne w tej dziedzinie.

Od końca lat 90 i 2000 nastąpiło przyspieszenie w polityce energetycznej Unii, ale moment kluczowy nastąpił wraz z opublikowaniem Zielonej Księgi Efektywności Energetycznej w 2005 r. oraz Pakietu Klimatycznego w 2007 r. Główne założenia tych dokumentów to zapewnienie Europie energii ekologicznej w ilości zapewniającej rozwój ekonomiczny.

Jednym z przejawów wzrostu znaczenia kwestii inteligentnej energii w polityce unijnej jest program Intelligent Energy - Europe w ramach programu Competitiveness and Innovation Programme (CIP), ze środków którego finansowany jest m.in. projekt CHANGE (– przyp. aut). Jego zadaniem jest m.in. zaangażowanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w racjonalne gospodarowanie energią poprzez stworzenie m.in. mechanizmów finansowania dla korzystania z nowych technologii w racjonalizacji użytkowania energii.

Wzrost zaangażowania polityki unijnej w kwestie związane z efektywnością energetyczną ma przynieść efekt w postaci zmniejszenia zużycia energii. Profesor zobrazował potencjał oszczędności energii wyliczony na poziomie UE w poszczególnych obszarach gospodarki. W samym przemyśle wynosi on 25%, w transporcie – 26%, w usługach – 30%.

Jak wynika z danych Komisji Europejskiej o średnim rocznym koszcie zużycia energii na 1 mieszkańca UE w latach 2004-2005, ograniczenie zużycia energii o 20% ( jak planuje UE w perspektywie do roku 2020 ) warte jest ok. 100 mld Euro rocznie. Biznes na taką wartość nie może mieć wrogów, jednak problemem pozostaje, jak to osiągnąć. Kwestią kluczową w rozwijaniu wspólnego rynku energii i gazu w UE jest dla każdego kraju zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, a co za tym idzie - wybór źródeł energii oraz technologii, przy świadomości, że barierą nie do pokonania jest brak możliwości magazynowania energii elektrycznej. Trzeba sobie jednak uświadomić, że obok takich elementów jak światowy rynek surowców czy dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia w energię, właśnie efektywność energetyczna jest gwarantem bezpieczeństwa energetycznego każdego kraju.

Na tle celów UE wymienione zostały działania Polski w kwestii efektywności energetycznej. Uwarunkowaniem prawnym dla jej poprawy są: ustawa Prawo Energetyczne, rządowy projekt ustawy o efektywności energetycznej z 2007 r. oraz rządowy dokument pt. Polityka Energetyczna Polski do 2030 r.

Niestety, ustawa o efektywności energetycznej jest mocno spóźniona w stosunku do planowanego jej uchwalenia oraz pilnej potrzeby środowiska odbiorców przemysłowych energii w Polsce. Ponadto, należy pamiętać, że po jej wejściu w życie, efekty będą odsunięte w czasie, bowiem rynek usług dla poprawy efektywności energetycznej nie powstanie natychmiast.

Opóźnienia w publikacji ustawy przyczyniają się w pewnym stopniu do niewykorzystania potencjału Polski w zwiększaniu efektywności energetycznej. Profesor uwidocznił ten potencjał poprzez porównanie intensywności energetycznej w Polsce i średniej tej intensywności dla krajów Unii Europejskiej UE-25 w roku 2006. Z porównania ewidentnie wynika ( nawet z uwzględnieniem błędów statystycznych ), iż w Polsce ta intensywność jest znacznie większa, czyli że marnuje się sporo energii. Za marnotrawstwo płaci całe polskie społeczeństwo. Jest to bardzo mocny argument za tym, aby niezależnie od zobowiązań, jakie podjęła Polska wobec UE, efektywniej użytkować energię. Przy tym zaznaczone zostało, iż dochód narodowy Polski jest bardziej energochłonny także ze względu na strukturę gospodarczą (duży udział przemysłu ciężkiego), gdyby porównywać go z energochłonnością wytworzenia PKB krajów, gdzie gospodarka oparta jest bardziej o usługi.

Podsumowaniem wystąpienia profesora było stwierdzenie, iż bez względu na prawdziwość lub nie tez o zmianach klimatycznych na kuli ziemskiej, efektywność energetyczna jest hasłem społecznie zaakceptowanym i wspieranym przez polityków. Dlatego przyszłością UE jest bez wątpienia zwrot w kierunku nowych technologii i nakładów na badania nad ich rozwojem, służących wypracowaniu narzędzi do realizacji polityki poprawy efektywności energetycznej.

Dopełnieniem do wykładu Profesora Skoczkowskiego były uwagi uczestników, po części praktyków w kwestiach związanych z użytkowaniem energii. Pan Daniel Borsucki, Wiceprzewodniczący Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu zaznaczył , że duży i energochłonny przemysł w Polsce w branżach takich jak cementownie, ceramika, huty metali nieżelaznych i huty szkła, pod względem efektywności energetycznej nie odbiega od poziomu europejskiego, konkuruje ze światowymi koncernami osiągającymi ogromne przychody. Dlatego też nie można bezkrytycznie odnosić się do uśrednionych danych o kilkakrotnie wyższej energochłonności Polski w stosunku do reszty Europy. Polska bowiem w odróżnieniu od szeregu krajów UE posiada przemysł ciężki. Zawsze trzeba odnosić zużycie energii w danej branży do wartości przez nią wytworzonej. Polska ma jeszcze wiele do zrobienia w poprawie efektywności energetycznej, ale z pewnością nie jest to w pełni zgodne z uśrednionymi statystykami pokazywanymi w UE , które mówią o trzykrotnie większej energochłonności polskiej gospodarki w stosunku do średniej UE.

Inny głos z sali podkreślił konieczność poprawy efektywności energetycznej polskiej energetyki. Bez tego wysiłek sektora przedsiębiorstw w poprawie efektywności energetycznej może być zmarnowany, jeśli na ich konkurencyjność negatywnie rzutować będą nieuzasadnione, wysokie koszty energii.

Konkluzją wynikającą z dyskusji było, iż nawet po wejściu w życie ustawy o efektywności energetycznej Polska jako kraj będzie miała ciężki start w kwestii rozwijania inteligentnego wykorzystywania energii. Tym bardziej niezmiernie ważna jest mobilizacja oddolna , czyli działania na poziomie nawet najmniejszych przedsiębiorstw.
Projekt realizowany przy wsparciu:
Intelligent Energy Europe
Wyłączną odpowiedzialność za zawartość tej strony internetowej ponoszą jej autorzy. Niekoniecznie odzwierciedla ona opinię Wspólnot Europejskich. Komisja Europejska nie jest odpowiedzialna za jakikolwiek użytek poczyniony z zawartych tu treści.
wykonanie: ERYDIUM Strona główna | Europejska strona projektu | Strona Krajowej Izby Gospodarczej